Bilmeniz Gereken Franchıse Terimleri

İş kurmak, kendi işinin sahibi olmak isteyen girişimcilerin en çok tercih ettiği iş modellerinden biri franchise. Aslında hemen hemen herkes bu terime aşina ama hiç franchise kelimesinin Türkçe karşılığını merak ettiniz mi? Türkçe’de “imtiyaz” kelimesine karşılık geliyor ve franchisor, franchising vs. olmak üzere türüyor. Bu terimler de elbette farklı anlamlara karşılık geliyorlar. Eğer bu sistemin içerisinde yer almayı planlıyorsanız, sadece franchise şartları ve franchise koşullarına hakim olmanız yeterli değil. Bilmeniz gereken bazı franchise terimleri de mevcut. Franchise sistemi içinde sıklıkla karşınıza çıkacak olan bu franchise terimleri nelermiş, gelin birlikte bakalım.

1 – Franchısor

Franchisor ile başlayalım. Franchise terimleri arasında en fazla karşınıza çıkacak olan terimlerden biri olan franchisor, kısacası marka sahibini ifade ediyor. Franchisor ne yapar? Hali hazırda ürün veya hizmetlerini tüketiciyle buluşturduğu, başarısı ve kalitesi kanıtlanmış markasının satış, dağıtım ve işletme haklarını belirli bir ücret karşılığında başka bir tarafa, yani size verir. Bir markanın franchise bayiliğini aldığınız kişi franchisor oluyor yani.

2 – Franchısee

Bu, sizsiniz. Yani markayı kullanma, işletme vs. hakkı verilen girişimci, franchise sisteminde franchisee olarak ifade ediliyor. Franchisee, franchisor tarafından verilen ticari isim ya da markanın, tüm bilgi birikimini, işletmesini, sistemini ve diğer mülkiyet haklarını belirli bir bedel karşılığında üstlenen taraf oluyor. Girişimci ya da işletmeci olarak düşünebilirsiniz.

3 – Franchısıng

En basit haliyle özetleyecek olursak, franchisor ile franchisee arasındaki sözleşmeye dayalı ilişkiyi, yani para karşılığında belirli hakları ticari olarak kullanma iznini ifade ediyor. Franchise şartları ve franchise koşulları gibi önemli detayları içeren franchise sözleşmeleri, bir ürün, bir marka veya bir hizmeti baz alıyor olabilir. Franchisor, bazı şartlarla birlikte, ticari faaliyetlerini yürütmesi için sahip olduğu bir takım haklarını ikinci bir tarafa, yani franchisee kişisine devrediyor. Franchisingte önemli olan noktalardan biri de, franchisorun tüm yönetim ve organizasyon süreçlerinde tüm bilgi birikimini eksiksiz aktarması ve bu konuda kesintisiz destek sağlıyor olması diyebiliriz.

4 – Franchıse Fee

Franchise terimleri arasında yer alan franchise fee, işe girerken ödenen başlangıç bedeli olarak ifade edilebilir. Türkçe karşılığı ise “giriş bedeli”. Franchisee, bir markanın isim ve sistemini kullanma hakkına sahip olabilmek için, franchisora bir başlangıç bedeli öder. İşte bu, franchise fee olarak tanımlanıyor.

5 – Royalty

Türkçe karşılığı “lisans bedeli” olan royalty terimi, franchisorun haklarını başkasına devretmesi karşılığında aldığı bedeli ifade ediyor. Bu bedel, franchisee tarafından yıllık periyodlarda ve yine yıllık ciro ve kar üzerinden, sözleşmede belirlenmiş orandaki yüzde şeklinde ödeniyor.

Fikrinizi Paylaşın